تبلیغات
گنجینه موسیقی ایرانی - یادی از استاد پرویز یاحقی به بهانه سالروز درگذشت این استاد بی مانند
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : فرهاد اردكانی
نویسندگان
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كد تعیین وضعیت یاهو

استاد سردشتی
گنجینه موسیقی ایرانی
...موسیقی اصیل ایرانی- آرشیو برنامه ی گلها و
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
همانطور که همه اهل هنر واقف هستند از مشهورترین و خوش لحن ترین نوازنده ویولن ایران پرویز یاحقی بود.از رهبری ارکستر و سبک آهنگسازی استاد یاحقی اگر بگذریم بحث فقط به سبک نوازندگی ایشون باقی خواهد ماند.در ابتدا این نکته قابل اهمیت هست که بااینکه پرویز یاحقی هم شاگرد صبا بود و هم شاگرد حسین یاحقی اما سبک ویولن یاحقی مدیون حسین یاحقی هست.نه پیروی از مکتب صبا!
جناب یاحقی درطول عمر نوازندگی خود سه سبک عوض کردند که ناشی از خلاقیت بالا و مهمتر از همه تغییرات عواطف و حالت روحی پرویز یاحقی بود.سبک اول که همان بداهه نوازیها و آثاریست که در برنامه های برگ سبز و همنوازیها دیده میشه.سبک دوم آقای یاحقی مربوط به دهه 50 هست که همگام با گلهای تازه و مهمتر از اون همگام با آهنگسازیها و رهبری ارکستر بانو حمیرا هست که همونطور که همه مطلع هستیم این نوع سبک آهنگسازی و نوازندگی یاحقی دچار تحولی جدید میشه که باز ناشی از روحی جدید هست که در روان پرویز یاحقی موج میزد.از نظر بنده عمدتا تفاوت سبک اول با سبک دوم استفاده برخی گلیسه ها و جمله بندیهای جدید هست.اما سبک سوم استاد یاحقی که در دهه 60 بود و بعد از مشکلات و مسائل انقلاب و ممنوعیت ایشون در آهنگسازی بود که بوقوع پیوست.خب طبیعتا استاد یاحقی بعد از انقلاب آهنگسازی نداشتند و نمیشه تغییر سبک ایشون رو در آهنگسازی حس کرد.ولی در اجراهای سولو و بداهه نوازیها!
قبل از هرچیز به این نکته باید اشاره کرد که صدای ویولن یاحقی در کل صدایی پر از لرزش هست.و استفاده بجا از گلیسه ها و همچنین بهره مندی از متدهای کافه نوازی یا همون شیرین نوازی.یکی از مشخصه های اصلی ویولن یاحقی استفاده بسیار زیاد از تریل هست! تریلهای بسیار ریز و طریف که گاها با ویبراسیون اشتباه گرفته میشود و اشخاصی مثل سیاوش زندگانی که مدت بسیار کوتاهی هم تحت تعلیم پرویز یاحقی بود بخوبی از این تریلهای ریز و استفاده از ضعیف کشیدن آرشه برای ایجاد لرزه صدا بخصوص در انتهای جمله ها بهره برده است.باز از نوآوریهای دیگر پرویز یاحقی استفاده از نوعی گلیسه طولانی در انتهای بعضی جملات که بسیار معروف هست و در اصل ول دادن انگشت روی سیم که مردم با شنیدن این صدا به فوریت متوجه میشدند که این صدای ویولن یاحقی هست در اصل نوعی امضای شخصی پرویز یاحقی بود که در سولو نوازیها استفاده میکرد.آرشه های ویولن ایشون با قدرت بود اما نه به قدرت آرشه های اسداله ملک بلکه بطور نسبی این قدرت روی آرشه بخوبی تنظیم میشد.آقای یاحقی با مهارت هرچه تمامتر در تمامی قطعات به اصطلاح علمی فورته-پیانوهایforte-piano بجایی انجام میدادند که یکی از اصلی ترین معیارهایی هست که در سبک یاحقی موجب احساسی و شیرین شدن قطعات میشد.یاحقی در نواختن بسیار جسور بود و تحریرهای ریز و تند وقابل هضمی اجرا میکرد که به گوش شنونده دلنشین بود اما منظور از قابل هضم بودن اینست که در مقایسه با اجراهای سولو در سبک ملک که طوفانی از تحریر بود و اجرای تحریرها و گردش نتها در عین تند بودن اما پیچیده و غیر قابل پیش بینی برای گوش شنونده بود(البته به نسبت).در نوازندگی یاحقی تعویض آرشه ها بدون صدای قژ و لطیف بود.اصولا جمله بندی سولوی استاد یاحقی اکثرا همراه با تعویض آرشه بود در صورتی که در سبکی مثل ملک جمله بندیها تند و کوتاه و با یک حرکت آرشه صورت میگرفت که اینها همگی از طریق گوش قابل درک هستند!
اما سبک سوم پرویز یاحقی.در این سبک اون جسارت در جمله های تکنوازی دیگه حس نمیشد.صدای ویولن یاحقی همواره شیرین بود اما در اجرای تحریرها و تاکید و آکسان روی نتها تاکید بسیار میشد.اینبار صدای ویولن یاحقی بیشتر آرامش دهنده و دلسوخته بود تا ایجاد شور و هیجان.جمله بندیها و تحریرهای ریز و درشت قصد صحبت کردن با شنونده داشت نه قصد اجرای یک تکنوازی معمولی و اجرای موسیقی بطور محض.گلیسه معروف و سرعت تحریرها در یک جمله و در انتهای جمله همواره برقرار بود.این بار استاد یاحقی تاکید بیشتری روی ایجاد ویبراسیون و لرزش در ویولن داشت.جمله ها بازتر و کم تحرک تر شده بود.تکنوازیها طوری بود که توجه مخاطب به تاکید هر نت و جمله و تاکید استفاده از تکنیکهای مختلف رو جلب میکرد.ایجاد خشها و صداهایی نو در ویولن در سبک سوم یاحقی به چشم میخورد.خشهای عمدی و خشدار کردن آرشه و صداهایی که توسط فقط شخص یاحقی قابل اجرا بود.
اما نکته اساسی که میخواستم بگم هیچوقت اشتباه نشه که پرویز یاحقی سبکی نو در ویولن آورد.خیر! صدای ویولن یاحقی همان ویولن حسین یاحقی بود اما نوآواریها و حرکات نوین و سولو ها و جمله های شیرینی در دفتر ویولن آغاز کرد و خودش هم با مرگ عجیب و مشکوک خودش به جا گذاشت.
اما در مورد نوع ترکیباتی که استاد یاحقی در ساختن یک بداهه نوازی اعمال کرد این بود که بخصوص 4مضرابها و سولوها مانند یک داستانی بود که شروع میشد و پستی وبلندی، و اوج و فرود خاصی داشت و بخوبی این داستان پایان میگرفت.از ترکیباتی پرویز یاحقی در داستانی درآوردن اجراهای خود کمک میگرفت ایجاد ترجیع بند!در سولو ها بود.همان معنی ترجیع بندی که در شعر بکار میبریم.به جرات میتوان گفت تمامی سولوهای استاد یاحقی ترجیع بند بود بخصوص 4مضرابها.اولین بار پرویز یاحقی بود که 4 مضرابها را طولانی کرد و قطعه آوازی هم وارد قطعه 8/6 کرد و 4 مضرابها نوین شد.اولین بار پرویز یاحقی بود که بطور رسمی احساسات رو داخل اجراها ملاک اصلی قرار داد و شیرین نوازیهای منحصر بفردی وارد دفتر ویولن شد طوریکه امروزه از جمله من و همه نوازندگان ویولن هرگز مانند مهدی خالدی و همایون خرم و صبا و ناصر زرآبادی نمیتوانیم ویولن بزنیم و هرکس به اندازه قوت خودش از تکنیکهای منحصر بفرد یاحقی برداشت کرده و ناگفته نماند تمامی نوازنده های بسیار مشهور و صاحب سبک از یاحقی الهام میگرفتند و این طور شد ملک هم شیرین نواز شد.زندگانی هم شیرین نواز شد.فسازاده هم شیرین مینواخت.استاد بدیعی در بعضی قطعات بطور ناخواسته از ویولن یاحقی بهره میگرفت و علی تجویدی 4 مضرابهای شادتری ساخت و نواخت.وهرگز تابحال دیده نشده کسی بخواهد که مانند صبا ویولن بزند.از این لحاظ استاد یاحقی دفتری جدید و نقطه عطفی در ویولن و بداهه نوازی بود. 
اما در مورد اینکه چرا افرادی مثل ملک و یاحقی از اکو بسیار زیاد و میکروفونهای مخصوصی در استودیو استفاده میکنند هم ناگفته نماند همانطور که گفته شد شیرینی ویولن یاحقی ادامه مکتب حسین یاحقی بود با این تفاوت که پرویز یاحقی با توجه به ریزه کاریها-لرزشها-ویبره ها-تریلهای ریز و ظریف و تاکیدها و آکسانها و صدایی که از طریق تنظیم قدرت  آرشه روی ویولن اعمال میشد حتما نیاز بود که تمامی آنها بطور دقیق به گوش شنونده برسد که سبک ایشون بخوبی نمایان بشود و این وسیله ها همگی در خدمت این تیزبینی استاد مرحوم پرویز یاحقی بود.
روانش شاد و یادش گرامی

********************************************************

با سپاس بسیار از هنرمند گرامی و دوست بزرگوار جناب نادر برای نوشتن این مقاله و فرستادن اثر زیبای " شکایت دل" با صدای بانو الهه و نوازندگی استاد یاحقی






نوع مطلب : بانو الهه، دیگر آثار جاودانه موسیقی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 5 بهمن 1394 11:16
سلام در مورد استاد یاحقی من از تقریبا 3 ساله گی به علت علاقه پدرم به ویولون یاحقی مدام یاحقی رو شنیدم از چگور اهنگ 53 و 54 وبعد هم خودم تمام نوارهاش رو تا الان خریدم و گوش دادم برای امتحان کردن یکبار یا دوبار هم بهترین اهنگ های بدیعی ملک و این اخری بی هنر یعنی خرم رو گوش دادم ولی فرق بین ماه من و تو از اسمان است تا زمین باور کنید وقتی یاحقی گوش میدید بعد برید این سه نفر رو گوش بدید متوجه می شوید هر چند ملک و بدیعی هم استادند ولی مثل خرم و تجویدی الان زیاده
فرهاد اردكانیدرود به شما دوست گرامی
البته یاحقی ستاره ای بی مانند بوده و خواهند بود ولی خب کمی بی انصافی به خرج دادید!
بدیعی و ملک هم بی مانند هستند... در مورد دیگران هم به هر حال هرکسی در دوره و شرایط و توانایی خودش اثر گذار بوده تجویدی هم کارهای زیادی ساختند و تنظیم کردند که بسیاری از اونها از آثار ماندگار موسیقی ما هستند و همین گونه همایون خرم که بیشتر باید در بحث آهنگسازی و ترانه سازی به ایشون نگاه کرد و نباید با لفظ بی هنر اونها رو رد کرد. امیدوارم پاینده و پیروز باشید...
یکشنبه 6 شهریور 1390 00:34
دست گلت درد نکنه
اما
حبیب الله بدیعی هنرمندی تکرار ناشدنی بود و ویلن نوازی بود که در اوج تکنیک اصالتی سنگین و منطقی در روایتش بود که گویی از پشت پرده دلبری می کند و جانت را می سوزاند. بسیار متین و دلبرانه جلو می رفت
اما
پرویز یاحقی نوازنده ای شوریده بود که هیچ از محدویت در هیچ قالبی برایش معنی نداشت و نوای عاشقانه اش را با ویلنش که گویی جزئی از او بود مینواخت

مقایسه اینها خوب نیست و سلیقه ها مختلف است و برداشتها هم. من به شخصه بدیعی را خیلی دوست دارم.
سه شنبه 19 بهمن 1389 15:54
سه گاه
مكتب اصفهان روایت مرحوم استاد عباس كاظمی
در سایت مکتب اصفهان
behtarinavaz.com
دوشنبه 18 بهمن 1389 20:08
با درود
نار جان
دفاعت قبول

دوشنبه 18 بهمن 1389 08:26
با سلام به جناب اردکانی عزیز
با افتخار وبلاگ خوب شما در شاهدان پیوند شد.
یکشنبه 17 بهمن 1389 20:22
البته آقای انصاری من قصدم مقایسه هنرمندان نوازنده دیگه با یاحقی نبود که بخوام استاد بدیعی هم در موردش بحث کنم.از اسداله ملک به عنوان کمک برای وصف یاحقی در این مطلب استفاده کردم.بهرحال بعقیده من هرمطلبی گنجایشی داره و در این مطلب موضوعی نبود که در مورد استاد بدیعی بشه اظهارنظر کرد
کدوم جمله برتری آقای زندگانی رو نسبت به آقای بدیعی نشون میده؟
بله متاسفانه من متن رو به سرعت هرچه تمام نوشتم و همونطور که میبینید حتی ازلحاظ جمله ویرایش نشده.اما بله باید به تفکبک میگفتم برای اهنگسازی خانم حمیرا در گلهای رنگارنگ.و به وضوح در گلهای تازه
خوشحالم ازاینکه مطلب نظر شما رو جلب کرد
یکشنبه 17 بهمن 1389 18:13
با درود

من مقاله خوب شما را خواندم و نظرم تقریبا با شما همسو است
ولی یک نکته مهم
شما اصلا حبیب الله بدیعی را به شمار نیاوردی و در مقایسه بیشتر روی ملک مانور دادی
در حالیکه همانطور که یاحقی سبک دایی اش را به زیبایی و کمال رساند به نظر م بدیعی همین کار را با سبک صبا کرد
یعنی منظورم این است که شما زندگانی و حتی فسا زاده که شاگرد بدیعی بود را مقدم بر بدیعی دانستی؟!
- سبک دوم یاحقی از اواخر گلهای رنگارنگ که با حمیرا آشنا شد آغاز شد و نه گلهای تازه و به نظرم حتی زودتر مثلا شما 420 با مهتسی را بشنوید که پیش از حمیرا بوده است.
برخی نکاتی که اشاره کردید مانند ترجیع بند بسیار جالب بود

شنبه 16 بهمن 1389 23:15
سلام داداش فرهاد
عالی بود
دستو پنجه شما و نادر درد نکنه
شنبه 16 بهمن 1389 23:09
اقای ارکانی سلام .البومی از استاد شجریان اجرای خصوصی با اشعار سعدی .دمی با دوست در خلوت به از صد سال در عشرت من ازادی نمی خواهم که با

یوسف به زندانم
.اگر مقدور باشد در وبلاگ قرار بدهید
شنبه 16 بهمن 1389 21:42
لینک های دانلود فیلتر هستن، چرا؟ از سایت بسیار خوبتون هم ممنونم.
برقرار باشید
شنبه 16 بهمن 1389 20:15
عالی بود
با سپاس
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب